Het gebruik van kleurfilters bij zwart-wit fotografie

Filters zijn al lang een populair accessoire voor fotografen en bieden een aantal verschillende functies of effecten. Bij zowel analoge als digitale fotografie is het mogelijk om een ​​aantal hiervan opnieuw te creëren in de donkere of digitale donkere kamer. Het is echter altijd een voordeel geweest om het goed in de camera te krijgen.

Bij zwart-witfotografie zijn kleurfilters handig omdat ze bepalen hoe de kleuren in een scène worden gereproduceerd als grijstinten. Normale zwart-witfilms zijn gevoelig voor alle golflengten van zichtbaar licht, hoewel de interpretatie van de kleuren van die scène niet altijd overeenkomt met de manier waarop je die ziet. Kleurfilters stellen ons daarom in staat om op het moment van opname, de manier waarop de film op de verschillende kleuren reageert, aan te passen.

Elk gekleurd filter heeft een ander effect op de scène, houd er tevens rekening mee dat elke filter licht tegenhoud en er een belichtingscompensatie moet worden uitgevoerd.


GEEL FILTER

Een geelfilter is altijd de “klassieke” filter voor zwart-witfilm fotografen. Het geeft een uitstekende balans tussen fotografisch effect en gebruiksgemak, waardoor het een handig en veelzijdig accessoire is.
Veel fotografen gebruiken een geelfilter om “de wolken naar voren te brengen”. Dit werkt door de blauwe lucht donkerder te maken, waardoor een grotere visuele scheiding ontstaat tussen de donkere lucht en de witte wolken op het resultaat. Een geelfilter zorgt ook voor een betere penetratie van waas en mist.
Hoewel een geelfilter blauw verdonkert, reproduceert het groen, geel, oranje en rood in lichtere tinten.
Filter compensatie: 1.0 stop


ORANJE FILTER

Oranje filters geven sterkere effecten dan gele filters, maar zijn niet zo dramatisch als rood. Het is daarom een ​​ideale keuze om de effecten van beide filters te overbruggen.
Blauwe luchten worden in zeer donkere tinten op de afdruk opgenomen, waardoor een krachtig contrast ontstaat tussen de lucht en de wolken. Een oranje filter dringt ook door nevel en mist.
De meeste bloemen zullen worden opgenomen met een aanzienlijk verschil in toon met het omringende gebladerte, wat impact en effect geeft.
Filter compensatie: 1.6 stop


ROOD FILTER

In tegenstelling tot de subtielere veranderingen die worden veroorzaakt door gele en oranje filters, kan een rood filter gewaagde en dramatische effecten creëren. Blauwe luchten worden nu als zwart weergegeven, wat resulteert in een dreigend onweerseffect. Afbeeldingen van gebouwen met gemengde materialen krijgen meer drama en helderheid.
Een rood filter zorgt ook voor een duidelijke penetratie van waas en mist. Bij gebruik met een film als Ilford SFX kan het een infraroodachtige look creëren.
Licht rood filter compensatie: 2.3 stops
Donder rood filter compensatie: 3.0 stops


GROEN FILTER

Bij het fotograferen van gebladerte in zwart-wit wordt bijna uitsluitend een groenfilter gebruikt.
Het maakt groen blad lichter, wat vooral belangrijk is bij donkergroene bladeren die zonder filter erg donker kunnen opnemen. Het geeft daarom een ​​natuurlijker, lichter gevoel aan de foto.
Filter compensatie: 2.6 stops


BLAUW FILTER

Een blauwfilter wordt niet vaak geassocieerd met zwart-witfotografie, maar het kan echt ‘sfeer’ aan een foto toevoegen door het effect van waas of mist te versterken.
Het maakt ook blauwtinten lichter en maakt geel, oranje en rood donkerder, wat helpt bij het scheiden van scènes met een mix van kleuren.
Filter compensatie: 3.5 stops


Enkele voorbeelden van het gebruik van filters

Geen filter
Geel filter
Oranje filter
Rood filter